عنصر المعالي كيكاووس بن اسكندر بن قابوس بن وشمگير بن زيار

مقدمهء مصحح 56

قابوس نامه ( فارسى )

كلمات مورد بحث عينا به همان شكل مذكور در نسخهء قابوس‌نامه ضبط شده است : از اينرو سال 1942 ( 1321 ) قديمىترين تاريخى است كه براى تحرير نسخه مىتوان فرض كرد . نويسندهء « نامه » به بحث خود ادامه مىدهد و مىگويد كه مساعى كاتب براى كهنه جلوه دادن نسخه به نگارش واژه‌هاى پهلوى محدود نمىگردد . جلوه‌هايى از اين تلاش در استعمال بيش از حد صيغه‌هاى كهنه و منسوخ افعال نيز به نظر مىرسد ( مانند استعمال « - ى » در آخر تقريبا همهء زمانهاى افعال ) . استاد مينوى اشتباهات نسخه را در اسم و سلسله نسب نويسندهء قابوس‌نامه گوشزد كرده‌اند كه در نسخهء خطى ، مؤلف « كاپوس بن قابوس » ناميده شده و حال آن كه در واقع كيكاووس بن اسكندر بن قابوس نام داشته است و نيز نام جد اعلاى مؤلف بجاى آغش و هاذان ، « ارغش فرهاذان » ضبط شده است . اين ملاحظات همه مبتنى است بر چند صفحه‌اى از نسخه كه بتوسط پروفسور فراى در سرتاكانتا بريجينسيا چاپ شده است . اين صفحات شامل ابتدا و انتهاى نسخه است . مسأله‌اى كه طبعا به ذهن خطور مىكند اينست كه آيا اين مشخصات در بقيهء صفحات نسخه نيز صدق مىكند يا نه . پاسخ كافى به اين سؤال دادن مستلزم مطالعهء كامل تمام نسخه است و نگارنده بواسطهء دشواريهايى كه در دسترسى - يافتن به نسخه يا عكس آن در فرصتى مناسب وجود دارد نمىتوانم اين منظور را كاملا عملى كنم ولى بر اساس آشنايى مختصرم با نسخهء مورد نظر به طرح نكته‌هاى زيرين مبادرت مىنمايم . 1 - نسخهء جديد با چاپ نفيسى و چاپ ليوى و نيز با چاپ هدايت تفاوت دارد ولى با مقايسهء سى و يك صفحه از نسخه مىتوانم بگويم كه متن آن به چاپ نفيسى نزديكتر است . ليكن ترتيب ابواب آن بطور قابل ملاحظه‌اى با چاپهاى